© 2017 Aysetolgaiyiyasam.com - Tüm Hakları Saklıdır.

Balzamik Sirke ve Faydaları

Balzamik sirke, mutfağımızda tatlı ve ekşiyi dengeli bir şekilde bir araya getirmiş, herkesin damak tadına hitap eden bir lezzettir. Sofralarda birçok yemeğe eşlik eden balzamik sirke, lezzet katmasının yanı sıra, sağlığımıza kattığı şaşırtıcı faydalardan dolayı da her evde olması mutlaka olması gereken tatlardan birisidir. Pek fazla bilinmese de aslında İtalya’ya özgü lezzet olan balzamik sirke, o kadar eski bir geçmişe sahip ki, ortaçağdan günümüze kadar değişmeden gelebilmiştir.

Çok özeli bir sos olan balzamik sirke, İtalya’nın Modena bölgesinde yetişen üzümlerden elde edilmektedir. İtalyan mutfağının vazgeçilmezi olan Balzamik sirke yapımında; beyaz Trebbiano, beyaz Occhio di Gatto, Spergola, kırmızı Berzemino ve Lambrusco üzümleri kullanılıyor.

Pek çok türü bulunan sirkeler arasında en değerlisi olan balzamik sirke, kaynatılarak elde edilen yoğun kıvamlı bir üzüm özüdür. Balzamik sirkenin hazırlanıp tüketilecek duruma gelmesi için yaklaşık 12 yıl boyunca meşe, kestane, kiraz, gül, akasya ve dut gibi ağaç türlerinden yapılan fıçılarda bekletilmesi gerekir. Balzamik sirke yapıldığı ağacın cinsine göre farklı bir lezzete sahip olur. Balzamik sirkenin üretimi çok büyük emek gerektirmekte, lezzeti de diğer sirke türlerine göre çok daha iyi olmaktadır. Bu sebeple de balzamik sirke diğer sirkelere göre çok daha pahalıdır.

Balzamik sirkenin faydaları nelerdir?

Balzamik sirke, elbette ki yemeklere, salatalara çok değişik ve hoş bir tat katmaktadır. Ancak bu sirkenin şifa olduğu çok fazla sağlık sorunu vardır. Eski çağlarda bir “gençlik iksiri” olarak değerlendirilen balzamik sirke; solunum sisteminden, sindirim sistemine, dolaşım sistemine kadar vücuttaki tüm sistemlerin fonksiyonlarına faydalıdır. Balzamik sirkenin faydaları genel olarak;

  • Kan şekerini dengeler, diyabet hastalığına iyi gelir.
  • Düzenli olarak tüketildiğinde kolesterolü kısa süre içinde dengeler.
  • Mide sağlığı için birebirdir, mide ağrılarını ve gastriti iyileştirir.
  • Bağışıklık sistemini güçlendirir, hastalıklara karşı koruma sağlar.
  • Kalp sağlığını korur.
  • Dolaşım sistemini güçlendirir.
  • Ruhen, zihnen sakinleştirici özelliği sebebiyle strese ve uyku sorunlarına karşı etkilidir.
  • Başta burun kanaması olmak üzere kanama sorunlarını giderir.
  • Vücutta mineral eksikliği olduğunda yaşanan enzim üretiminin azalması sorununda tamamlayıcı rol oynar.
  • Vücudun hormon üretimini canlandırır.
  • Zihinsel fonksiyonları destekler, hafıza güçlendirir.
  • Genel cilt sağlığını korur, ciltte oluşan akne, egzama ve diğer sorunların tedavisine yardımcı olur.
  • Vücudu bakterilerden ve mikroplardan arındırır.
  • Vajinal enfeksiyonları tedavi eder.

Balzamik sirke, kutsal bir içecek olarak bilinir!

Bin bir derde deva olan balzamik sirke, eski çağlarda sulandırılarak içilir, şifa olması beklenirdi. Balzamik sirkenin, tek tek pek çok rahatsızlığın tedavisinde yardımcı olmasının yanında, tüm vücut sağlığına da iyi geldiği biliniyor. Salatalarda ve yemeklerde sıklıkla kullanılan balzamik sirke, sabahları bir bardak suyun içine bir çay kaşığı karıştırılarak içildiğinde pek çok farklı hastalıktan koruyucu özellik göstermektedir.

Başta İtalya olmak üzere pek çok ülkede sindirime yardımcı olması için öğünlerden sonra bir çay ya da tatlı kaşığı kadar balzamik sirke tüketilmesi önerilir. Bu sayede sindirim sorunları yaşanmaz ya da var olan sorunlar hafifler. Bu bakımdan balzamik sirkenin koruyucu, önleyici bir şifa kaynağı olduğu bilinir.

Balzamik sirke çeşitleri kalitesine göre değişiklik gösterir!

Yukarıda da anlatıldığı üzere balzamik sirkenin anavatanı İtalya’dır ve en kaliteli balzamik sirkeler İtalya’da üretilmektedir. Gerçek balzamik sirke İtalya’da Modena ve Reggio Emilia konsorsiyumları tarafından üretilir. Bunlar dışındakiler, yani market raflarında kolaylıkla bulunanlar sanayi tipi balzamik sirkedir ve gerçek değildir. Olması gerektiği gibi geleneksel yöntemlerle gerçek balzamik sirke üretenler, sanayi tipi, ticari sirke üreticilerinin kaliteyi düşürmemesi için birtakım zorunlu kriterler getirmişlerdir. Balzamik sirkeler bu kurallara uygun olarak hazırlanmak durumundadır.

Reggio Emilia balzamik sirkelerinin bekletilme sürelerine göre etiket renkleri şu şekildedir:

  • 12 yıl bekleyen sirkeler kırmızı etiketli,
  • 18 yıl bekleyen sirkeler gümüş renkli etiketli,
  • 25 yıl ve uzun süre bekleyen sirkeler altın renkli etiketli olur.

Balzamik sirke nasıl yapılır?

Balzimik sirke, evde çok doğal ve hijyenik koşullarda kolaylıkla hazırlanabilmektedir. Ancak bunun için uzun süre ve özenli bir hazırlık gerekiyor. Gerekli koşullar sağlandığında çok yüksek ücretlere satışa sunulan balzamik sirkeyi çok daha uygun bir maliyetle elde edebilmek mümkündür.

Evde elma ve üzüm sirkesi hazırlanırken mayalandırma işlemi yapılırken, balzamik sirke yapımında herhangi bir mayalandırma işlemi yapılmaz. Üzüm kaynatıldıktan sonra uzun süre bekletilir ve tıpkı şarap yapımındaki gibi bu bekleme süresi onun kalitesi ve lezzetinin sırrıdır. Hatta İtalya’da 100 yılı aşkın süre bekletilen balzamik sirkeler bile bulunmaktadır. Bu kadar uzun süreler bekletilen sirkeler çok kalitelidir.

Balzamik sirke yapımı için gereken malzemeler; üzüm, ağaç fıçı, büyük bir kazan ve süzgeçtir.

Balzamik sirke yapımının püf noktaları

  1. Ağaç fıçı kullanılmalı!

Ağaç fıçılar, sirkeye daha çok lezzet katarken, plastik ya da cam kaplar, istenen lezzeti sirkeye veremez. Balzamik sirkenin istenen baharatlı tadı ve kendine özel kokusu için ağaç fıçının içinde olması gerekir.

  1. Fıçı sterilize edilmeli!

Sirkenin yapılıp bekletileceği fıçı öncesinde mutlaka sterilize edilmiş olmalıdır. Bu sebeple sirkeyi yapmaya başlamadan önce herhangi bir kirlilik, mikrobik, bakteriyel bir oluşum olmaması ve başarılı bir şekilde fermente olması için mutlaka fıçı temizlenmelidir.

  1. Sıvı ve üzüm oranına dikkat edilmeli!

Sirkenin istenen şekilde oluşabilmesi için sıvı ve üzüm oranı doğru ayarlanmalıdır. Bunun için fıçının 4’te 3’ü sıvı ile dolu olmalı, bu sebeple de kullanılacak üzüm miktarı fıçının boyutuna, adedine göre hesaplanıp, seçilmelidir.

  1. Doğru üzüm tercih edilmeli!

Balzamik sirke yapımında kullanılacak üzüm İtalya Modena’da yetişenler gibi beyaz üzümlere benzer olmalıdır. Bu beyaz üzümlerin olgun olanlarının tercih edilmesi de çok önemlidir.

Balzamik sirke yapılış aşamaları:

  1. Temizlik ve kaynatma

Doğru üzümler seçildikten sonra, iyice yıkanır ve ezilir. Ezilen üzümler çekirdeklerinden ayrılması için süzgeçten geçirilir. Süzgeçte süzülen üzüm şıraları, temiz bir alanda güneşin altında bekletilir. Güneş ısısı sayesinde üzüm şırasının kıvamı daha yoğun olacaktır.

Üzümleri güneşin altında 15 – 20 dakika bekletmek yeterli olur. Ardından üzümün içindeki şekerin karamelize olması ve kıvamının koyulaşması için 90 derecede kaynatmak gerekir. Daha yüksek derecede kaynatılırsa fermente işlemi başarısız olur. Bu şekilde yavaş yavaş kaynayan üzüm şırasının bir kısmı buharlaşır ve uçar, kalanı ise iyice koyulaşıp şurup kıvamını alır. Bu şekilde kapağı kapatılmadan uzun süre kaynatılır.

  1. Soğutma ve fıçılara yerleştirme

Kaynatma işlemi bittikten ve üzümler gereken kıvamı aldıktan soğutma işlemine başlanır. Soğutma işlemi özellikle reaktif olmayan kaplarda, yani cam ve çelik gibi kaplarda yapılmalıdır.

Soğutmadan sonra, mayalanmış üzüm şırası fıçılara doldurulur. Fıçılarda yaklaşık 6 ay bekletildikten sonra; sirke zaman içerisinde koyulaştıkça büyük varilden küçük varile aktarılarak muhafaza edilir. Fıçıya aktarma işleminden sonra, fıçı hava aldıran küçük delikli, hafif bir kumaşla sarılır ve böylece, balzamik sirkenin hava akımı ve buharlaşma engellenmemiş olur. Bu süreçte fıçıların hava alan bir yerde saklanması gerekir. Zamanla sirke daha özel bir tada sahip olur. Sirke artık son halini aldıktan sonra şişelere doldurulup 5 sene içinde tüketilir. Şişelenmeyen, fıçıda bekletilen sirkeler ise çok daha uzun yıllar saklanabilir.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir